Gletsjerwandelingen in IJsland: wat er daarboven echt gebeurt

Vanaf de Ring Road lijkt een gletsjertong op een vuile witte helling. Als je erop staat, is het eerste dat opvalt dat het hele oppervlak getextureerd is: lange parallelle geulen uitgesleten door smeltwater, richels ertussen, en overal kleine holtes waar water zich heeft verzameld en weer is bevroren.

Dan de grotere kenmerken. Spleten, waar het ijs is uitgerekt over oneffen grond eronder en is gebarsten, blauw aan de onderkant en meestal dieper dan ze lijken. Moulins — bijna verticale schachten waar smeltwater van het oppervlak in de gletsjer verdwijnt, soms met het geluid van water dat diep beneden nog hoorbaar is. Gidsen houden groepen ruim uit de buurt van beide en laten je er meestal een zien vanaf veilige afstand, want het is het meest memorabele dat je daar boven meemaakt.

En kleur. Niet het wit van een ansichtkaart: grijs en zwart waar vulkanische as is blootgelegd, vuilbruin waar het ijs gesteente meevoert, en dan plotseling helder blauw waar een scheur of geul doorstoot in dicht oud ijs. Het blauw is dezelfde natuurkunde als in een ijsgrot — lucht die over eeuwen is weggedrukt, waardoor ijs overblijft dat alles absorbeert behalve de korte golflengten.

Een stijgijzer is een stalen frame met tien of twaalf naar beneden gerichte punten en nog twee die schuin naar voren staan bij de teen. Het wordt bij het begin van het pad over je laars vastgesnoerd, en de hele techniek voor een gletsjerwandeling is: zet je voet plat neer zodat elke punt grip krijgt, en loop met je voeten iets verder uit elkaar dan normaal zodat je niet met de ene voet een broekspijp van de andere vangt.

Dat is werkelijk alles. De eerste vijftig meter voelen absurd — de punten grijpen zo volledig dat je lichaam blijft verwachten dat je uitglijdt, wat niet gebeurt. Daarna vergeet bijna iedereen dat hij ze draagt, en dat is precies de bedoeling.

Wat de stijgijzers van jou nodig hebben, is een laars. De banden spannen tegen een tamelijk stijve zool en haken over een duidelijke hak en teen. Een sneaker heeft geen van beide, en daarom controleren gidsen het schoeisel bij het verzamelpunt en sturen mensen weg. Het is dezelfde controle die elke klimgids zou doen, en er valt niet over te onderhandelen.

Het harnas is er zodat de gids de groep kan zekeren op plekken waar de grond gebroken is; op veel makkelijke routes wordt het gedragen maar nooit gebruikt. De ijsbijl is vooral een loophulpmiddel en een sonde. Niemand gaat je leren om jezelf te remmen tijdens een wandeling van drie uur.